Kerkmuziek

Als er geen muziek in de kerk zou klinken, zou dit instituut naar mijn bescheiden mening nauwelijks bestaansrecht hebben. Eigenlijk is het heel bijzonder dat gelovigen hun geloof zingend tot klinken trachten te brengen. Heel de Europese muziekcultuur is doordrenkt van invloeden vanuit deze zingende kerk. Niemand minder dan Johann Sebastian Bach (1685-1750), om maar meteen de meest begenadigde musicus te noemen die ooit geleefd heeft, spendeerde een groot deel van zijn onovertroffen talent aan muziek die moest klinken in de kerk. 

Via het befaamde harmonium maakte ik ooit kennis met de Koning der instrumenten. Van thuis mocht ik 1959 ± ons harmonium.jpgorgellessen volgen en daarnaast wat piano leren spelen. Martinus Jelgersma, destijds organist van de Haagse Westduinkerk bracht me enige vaardigheid bij. Later waren dat Ben Fey, Folkert Grondsma en Toon Hagen. Dit gebeurde allemaal met veel ambitie maar náást het dagelijkse werk. In 1998, na het afstoten van ons bedrijf, ontstond de gelegenheid om tijdens dagonderwijs Kerkmuziek te gaan studeren aan de HKU in Utrecht welke studie in 2003 werd afgesloten met het behalen van het Bachelor-diploma. 

Organistenplaatsen

LaakkerkJarenlang heb ik me als organist mogen beijveren om de lofzang gaande te houden. Dat begon in 1966 in de Vredekerk aan de Maartensdijklaan in Den Haag. Tijdens de jaren 1968-69 was dat in de Vredeskapel aan de Malakkastraat en tussen 1969 en 1975 in de Laakkerk (foto) aan de Isingstraat. Dit rijtje sluit met de Hervormde Bethelkerk aan de Händellaan die ik in de jaren 1976 en '77 als organist gediend heb. Tussen 1978 en 2016 was ik tweede organist in de Abdijkerk van Loosduinen, een kerk met een fraai orgel dat in 1780 werd gebouwd door de uit Zwitserland afkomstige Joachim Reichner. Daarnaast was ik gedurende ruim tien jaar samen met anderen organist op het orgel van de historische Dorpskerk te Schipluiden.

Loosduinen

orgel abdijkerkpb.jpgIn de Abdijkerk van Loosduinen, vroeger 'Dorpskerk' geheten, was vanaf 1961 Ben Fey organist. Van hem ontving ik in die tijd orgelles. Vanwege een ingrijpende restauratie is de kerk tussen 1969 en 1975 gesloten geweest. Na die periode werd de organistentaak overgenomen door Vincent Hildebrandt, eveneens leerling van Fey. Door hem werden vele initiatieven ontwikkeld waaronder de oprichting van een cantorij waarmee tussen 1979 en 1985 tweewekelijkse vesperdiensten werden gehouden. Vanaf die vespertijd heb ik Vincent geassisteerd, aanvankelijk in de rol van cantor en vervangend organist, later ontving ik mijn aanstelling als tweede organist. Dat heb ik tot 2016 mogen doen. 

In de Abdijkerk heerst een stabiel kerkmuzikaal klimaat. Vincent deed  in 2019 een stap terug door zijn taak als eerste organist over te dragen aan Gijsbert Kok, de Haagse stadsbeiaardier, hetgeen echter niet betekent dat zijn rol is uitgespeeld. Als tweede organist speelt hij nog een groot aantal diensten. Daarnaast komen de liturgieën onder zijn regie tot stand en heeft hij de supervisie over alle geautomatiseerde disciplines binnen het gebouw zoals het streamen van de diensten. Ook bouwde Vincent de websites en onderhoudt hij deze. Daarbij kan altijd op zorg en kwaliteit gerekend worden. Mijn organistenrol in de Abdijkerk beperkt zich thans tot het spelen van diensten op de vijfde zondagen van een maand en het spelen van de rouwdiensten.

Vincent en ik maakten gezamenlijk deel uit van de commissie die het initiatief nam voor de orgelrestauratie die in 2006 werd afgerond.  In dat jaar schreven we ook samen het boekje 'Orgels en Organisten vanhenk klavier abdijkerk1.jpg Loosduinen'. Alle activiteiten rond kerk en orgel  zijn inmiddels helder gestructureerd in de Arie Molenkamp Stichting en de Werkgroep Open Abdijkerk waarbinnen alles zijn plek heeft gekregen.  De foto hiernaast is in 2012 genomen door Nico Orie aan de claviatuur van het orgel in Loosduinen.

 

 

Schipluiden

Schipluiden orgelfrontDe Dorpskerk in Schipluiden, een schitterend historisch kerkgebouw, staat aan de rand van het prachtige plaatsje, slechts honderd meter van de Gaag die vanuit Maassluis richting Delft stroomt. In de kerk staat een orgel uit 1911, gebouwd door de Haagse orgelbouwer Gerard Spit. In 1976  werd het door Hendriksen & Reitsma met een tweede klavier en een vrij pedaal uitgebreid.

Tussen 2005 en 2015 reed  ik een aantal malen per maand naar Schipluiden om daar de kerkelijke gemeente van Schipluiden op het orgel te begeleiden. De prettige akoestiek van het gebouw draagt bij aan prachtig klinkende gemeentezang in deze sfeervolle kerk. Lange tijd was het orgel te schaars onderhouden geweest maar een grote schoonmaak en een herintonatie hebben het instrument aardig opgeknapt. Dat is gebeurd door orgelbouwer Sicco Steendam uit Roodeschool. Daarbij werd de veel te luide Bazuin 16' van het pedaal vervangen door een bescheidener tongwerk met de naam Basson 16'. Uit het voormalige orgel van de gereformeerde Kerk van Schipluiden werden  enige registers overgeplaatst zoals de houten Subbas 16' van het pedaal. Op 14 september 2011 werd het opgeknapte orgel officieel aan de gemeente en aan belangstellenden gepresenteerd. Bij die gelegenheid werd door mij een boekje 'Orgels en Organisten van Schipluiden geschreven waarin de complete geschiedenis van het instrument is opgenomen. Per 1 juli 2015 is mijn functie in deze kerk overgenomen door Gert Jan Hol uit Voorburg.