Willem Barnard

Datum: zaterdag 15 augustus 2020

En zo stond warempel Willem Barnard vanochtend weer eens in de krant. Geboren op 15 augustus 1920, dus honderd jaar geleden. Maria, altijd maagd, wier feestdag dat immers is, heeft kennelijk van aanvang af al een oogje op hem gehad. Geen wonder dat veel mensen in zijn eigen kerk Barnard altijd een beetje 'rooms' gevonden hebben. Dat was binnen die gelederen trouwens al gauw het geval. De protestantse natie van na de oorlog was niet zo makkelijk voor een veranderingetje te porren. Er hoefde maar één kruis te veel worden geslagen of maar aan een halve leerstelling getwijfeld te worden of er was meteen weer een protestants gezelschap bij. En dat gaat nog steeds zo door.

Voor wie als protestant in de jaren zeventig opgroeide en beschikte over enige kerkmuzikale ambitie en liturgische nieuwsgierigheid waren het gouden tijden. Met een vers liedboek in de hand en een open oog voor andere dan alleen maar preekdiensten lepelden de kerkmusici de woorden van voorlopers zoals Frits Mehrtens van zijn mond. Hij sprak met het programma Zingend Geloven  op TV de gans zingende kerk van Nederland aan. Ds. W.G. Overbosch deed dat via de Van der Leeuwstichting  waarvan hij studiesecretaris was en documenteerde op voortreffelijke wijze de ontwikkelingen uit die tijd. Binnen dit levendige spectrum van spirituele dichters en musici acteerden veel grote en kleine baasjes maar hoog boven aan de ladder stond de dichter Willem Barnard met zijn principiële benadering van de Schriften en de oersterke liederen die hij schiep. Onaantastbaar voor velen; zijn naam werd als een heilige vereerd. Zijn muzikale companen zagen dan ook kans bij zijn liederen de goede noten te schrijven.

Inmiddels een halve eeuw verder is het haast niet meer te bevatten wat er sindsdien allemaal aan prachtige ontwikkelingen door het afvalputje van de kerk weer verloren is gegaan. Zonder voorbij te gaan aan de misschien wel terechte kritiek dat de dichters van de Pietersberg destijds hun zingend publiek mogelijk iets overschat hebben, stemt het toch wel tot grote treurigheid dat de zingende kerk van Nederland zich tegenwoordig het liefst schurkt aan materiaal  met teksten die niet verder komen dan 'Abba Vader, U alleen'. Ja, gelukkig wel in twee talen.

De nabestaanden van Barnard worden op het moment gekweld met de vraag of de negers en de joden uit Barnards lied over Jeruzalem er niet uit moeten. Het schijnt dat ze daarin mee willen gaan. Als Barnard mijn vader was geweest zou dat niet gebeuren. Laat de woorden die hij heeft geschreven ook net zo blijven. Anderen moeten het later maar beter proberen te doen.