Gratis dominee?

Datum: dinsdag 17 januari 2012

Afgelopen week bereikte het nieuws de krant dat een directeur van een bank ergens in de omgeving van Zwolle als parttime predikant diensten verricht rond één van de PKN-gemeenten in Zwolle. Bijzonderheid is dat hij zich hiervoor niet laat betalen. Zijn inkomen bij de bank levert hem voldoende leeftocht op.
Begrijpelijk dat daar nogal wat reactie op gekomen is. Het onderwerp is om diverse redenen curieus. Bankdirecteuren worden -al of niet terecht- op het ogenblik toch een beetje als boeven weggezet, het zou minder opgevallen zijn als het pastorale diensten betrof die zouden worden waargenomen door een procuratiehouder of een deeltijdambtenaar. Enfin, de krappe financiële huishouding van zijn kerk heeft de bankman doen besluiten zijn werkweek voortaan te verdelen tussen God en de Mammon. In deze tijd moet zoiets toch kunnen nietwaar? Mijn krant plaatste een aantal positieve reacties in de geest van: ‘Paulus moest er ook tenten bij maken' en ‘Ouderlingen en diakenen doen het immers ook in hun vrije tijd?'. Wel, ik vind deze argumenten nergens op slaan en niet passen bij de manier waarop wij anno 2012 de Kerk georganiseerd hebben.
Los van het feit dat mogelijk niet iedere predikant optimaal functioneert (maar dat is een andere kwestie) moet onder ogen worden gezien dat het beroep van predikant een vak is. Een vak waarvoor hij is opgeleid, een vak ook dat vanwege zijn complexiteit veel van de uitoefenaar vereist. Met een als maar krapper bestand aan medewerkers (kerkenraad) en het terugdringen van zijn baan naar steeds minder uren wordt van de hedendaagse predikant steeds meer inventiviteit en geestkracht geëist. Daar horen ook veel werkzaamheden bij die nauwelijks aan de oppervlakte komen. De suggestie dat zoiets toch eigenlijk ook wel als liefdewerk zou kunnen gebeuren duidt op een bijzonder beperkt inzicht in hetgeen in een kerkelijke gemeente allemaal moet gebeuren. Ik ben daarom ook geneigd te zeggen dat de gemeente die zonder terughoudendheid bereid en in staat is om een predikant te honoreren voor mij hoger op de ladder staat dan de zuinige kerkgangers die met drogargumenten het fenomeen ‘gratis dominee' proberen te koppelen aan de Bijbelse boodschap. Laat ze eerst eens wat in dieper in hun zak tasten alvorens ze een complete beroepsgroep min of meer verdacht maken.
Enige binnenpret kon ik bij het horen van het verhaal over de gratis dominee niet onderdrukken. Kerkmusici moeten al jaren het standpunt verdedigen dat voor goede, verzorgde kerkmuziek ook budget beschikbaar moet zijn. De kerkmuziek tobt al honderd jaar met een wrange door goedbedoelende vrijwilligers gedomineerde praktijk. Omdat veel muzikale dienaren het voor een doos sigaren doen is de praktijk dat het op veel plekken in ons land er niet jofel aan toe gaat achter het orgel. Predikanten - met alle respect- hebben zich over dit verschijnsel doorgaans nooit bijzonder druk gemaakt, de goede niet te na gesproken. Toch neem ik het nu voor hen op. Professionaliteit en kwaliteit mag een onderwerp zijn dat in ieder beleidsplan terugkomt. Laten we hopen dat de kerk het nog een tijdje met normaal gehonoreerde voorgangers mag blijven doen. Tenten maken is toch ook weer een heel ander vak.