Balans

Datum: dinsdag 08 maart 2011

In de krant las ik een verhaal over het feit dat veel werknemers hun vakantie opsparen. Het schijnt dat velen er niet toe komen om de hen toekomende vakantiedagen op te nemen. Reden voor hen om deze dan maar toe te voegen aan hun vakantie van het nieuwe jaar. Bij elkaar schijnt het om een gekapitaliseerde waarde van maar liefst 15 miljard te gaan. ‘Vervelend voor de werkgevers' schrijft het N.D. ‘want die moeten de nog op te nemen vrije dagen als kostenpost opnemen in de boeken'.
Dat laatste is dus onzin. Áls onopgenomen vakantie al wordt vermeld in de boeken (zoiets gebeurt vaak alleen maar als het bedrijf naar anderen overgaat) dan juist als balanspost, dat is precies het tegenovergestelde. De vakantiekosten van werknemers worden in zo'n geval toegekend aan het jaar waarvoor ze bedoeld waren. Niet opgenomen dagen gaan als schuld (aan de werknemers) mee naar het nieuwe jaar. De waarde van die dagen wordt aan de creditzijde genoteerd op de Balans. Zodra die dagen opgenomen worden, worden de bedragen weer tegengeboekt. Overheveling van vakantiedagen heeft dus nooit consequenties voor de loonkosten van het nieuwe jaar zoals het N.D. suggereert. 

Veel Nederlanders zijn slechte boekhouders. Op zich geeft dat niet, zij het dat het in ieder gezin waar geld uitgegeven wordt (en waar wordt dat niet?) wel handig is als er enig financieel inzicht aanwezig is. Ik geef onmiddellijk toe: dit is een stokpaardje van me. Sta mij toe dat ik heel even doordraaf.

Het is zeer gebruikelijk in ons land om administratie te voeren in de vorm van een Balans en Verlies- en Winstrekening. Dus waarom niet in een huishouden? Je mag dat best anders noemen, als je je maar aan dezelfde uitgangspunten houdt. Je huis, je auto, het saldo van je bankrekening maar ook je hypotheek horen op de Balans thuis, zijnde de staat van bezittingen en schulden. Het verschil tussen je bezittingen en je schulden noem je je vermogen. Deftig gezegd: je Eigen Vermogen. Als je schulden hoger zijn dan je bezittingen waard zijn spreek je van een negatief Eigen Vermogen. Doorgaans is dat niet best.
Op je persoonlijke Verlies- en Winstrekening boek je je inkomsten zoals salaris of uitkering aan de ene kant en de dagelijkse consumpties zoals voedsel, kleding en vakantie aan de andere zijde. Let op: inhoudingen van Loonbelasting boek je op een balansrekening zijn want die verreken je immers later weer met de fiscus via de jaarlijkse belastingopgave. Wie kans ziet om op jaarbasis minder uit te geven dan er inkomsten waren zal het verschil terugvinden op zijn toegenomen vermogen. Dit klinkt simpeler dan de praktijk is, maar is voor iemand die dat wil heel goed te leren.

Wie in de dagelijkse praktijk de precisie kan opbrengen om ook de kostenposten die per jaar of halfjaar betaald worden, toe te rekenen aan de maand waarop zij slaan zal komen tot maandoverzichten die exact zijn financiële reilen en zeilen aangeven. Anders gezegd:
Een correct en compleet maandoverzicht geeft niet alleen aan wat er aan inkomsten binnen is gekomen of aan dagelijkse benodigdheden is uitgegeven maar vermeldt ook de maandelijkse porties van de hypotheekrente, de afschrijving van de auto en de bedragen die u aan wonen uitgeeft. Voor zoiets moet voorwerk gedaan worden: U dient inzichtelijk te maken wat u op meerjaarsbasis  uitgeeft aan woninginrichting, autorijden, wereldreizen of elektrische apparaten. Kort gezegd: u dient alle voorkomende grote uitgaven in de juiste porties onder te brengen in uw maandoverzicht. Nogmaals: dit veronderstelt enige kennis en arbeid maar die is te leren. Het rekenwerk daarvoor kan u gedeeltelijk uit handen genomen worden door behulpzame computerprogrammaatjes. Het bijhouden van dit soort dingen kost dus oefening en tijd maar ze voorkomen dat u in financiële zin voor verrassingen komt te staan. Een exact maandoverzicht biedt eveneens mogelijkheid tot vergelijking. Hoe langer u uw administratie op deze manier bijhoudt, des te betere kijk krijgt u op uw eigen geldstroom. Is dat wat waard of niet?

Dit was een lange tekst en misschien een moeilijk verhaal. Hoogste tijd om mijn stokpaard snel weer snel op stal te zetten.