Regen

Datum: maandag 07 mei 2007

Het is een merkwaardige gewaarwording om op een uiterst waaierige en nog al natte maandagmorgen vanuit je raam de regen met een zeker welgevallen te zien neerstromen. Zes weken droogte maakt kennelijk een ander mens van je.
Deze gemoedsstemming heeft natuurlijk te maken met de aanhoudende bezorgdheid over de vele klimatologische records die het laatste jaar gebroken zijn. Onmiskenbaar voordeel van die extremiteiten is dat het milieu nu meer dan ooit een onderwerp van bezinning wordt. In dit verband houdt mij de vraag bezig wat er nu moet gebeuren eer een aanzienlijk deel van het volk zich een bepaald probleem bewust wordt, zodanig dat men bereid is zijn gedrag te veranderen.
Een interessant voorbeeld is de gewoonte om al of niet sigaretten te roken. Ikzelf was mij vanaf mijn vroege jeugd bewust dat dit schadelijk voor de gezondheid was, doch deed er maar liefst vijftien jaar over om er mee te stoppen. Iedere dag ontmoeten we burgers die kennelijk met hetzelfde dilemma zitten. Natuurlijk zijn ze van alle risico's op de hoogte, niettemin zien ze geen kans om de omschakeling te maken en riskeren ze hun leven, het meest waardevolle dat een mens bezit.
Ik wijs niet met het vingertje want er liggen talloze parallellen voor het oprapen: eetgewoonten, alcohoholgebruik, tijdsindeling en... milieu. Allemaal onderwerpen die iets te maken hebben met persoonlijke discipline, onderwerpen waarover we allemaal bij tijd en wijle wel eens uitglijden. Wie zonder zonden is werpe de eerste steen...

Als één ding duidelijk is, is het wel het belang van de opvoeding. Jonge kinderen die vanaf de moederborst met patat en hamburgers worden opgevoed, zullen die eetgewoontes als volwassenen moeilijk kunnen stopzetten. Rokende ouders zullen hun kinderen ook niet kunnen motiveren om nooit aan die gewoonte te beginnen. Soberheid als levensmotto is daarom niet het minste dat je kinderen kunt meegeven. De zogenaamde Calvinistische opvoeding die wij ooit meekregen was misschien zo gek nog niet. Overigens is door onderzoek duidelijk geworden dat Calvijn vroeger minder calvinistisch leefde dan wel eens verondersteld wordt, maar dat is een ander verhaal.

Enfin, het regent vandaag en we hopen dat we in de komende tijd mogen rekenen op een beetje normale afwisseling tussen nat, droog, warm en koud om ons heen. Persoonlijk ben ik wat huiverig voor de rekensommen waarmee men het milieuprobleem te lijf wil. Zoiets werkt net zoals een bedrijf besturen vanuit een vergaderkamer. Hoe nuttig het ook is om op papier over zaken te filosoferen, het eigenlijke werk zal toch altijd op de werkvloer moeten gebeuren. Zo denk ik toch dat alleen mentaliteitsverandering werkelijk kan bijdragen aan een omslag in het benaderen van het milieu. Het nadeel hiervan is dat het lang kan duren, het voordeel dat een werkelijke omslag in denken wél zoden aan de dijk zet. De veranderingen achter het ijzeren gordijn in de jaren tachtig hebben ons geleerd dat aan schier hopeloze situaties met voldoende wilskracht ook zo maar weer een eind kan komen. Okke Jager schreef ooit een boekje hierover met de titel ‘Wij zijn niet machteloos'. Ik denk dat ik straks, als ik eerst een uurtje in de regen gelopen heb, dat boekje maar weer eens uit de kast haal...