Minderwaardigheidscomplex

Datum: maandag 05 februari 2007

Piepend en knarsend kwam de tram tot stilstand, de deuren klapten open en een enkele passagier stond op om de frisse buitenlucht in te gaan. Maar eerst floepten er zes mannen naar binnen, ze waren gekleed in groene jasjes met het stiksel van HTM er op, sommigen droegen een soort walkietalkie aan hun broekriem. We hebben het over lijn 3 die zojuist gestopt was bij de halte Elandstraat. De mannen waren ingestapt voor een snelle controle  op plaatsbewijzen.

Jarenlang heeft de ene helft van Den Haag zich doodgeërgerd aan de andere helft die het zich permitteerde om zonder te betalen gebruik te maken van het openbaar vervoer. Zo opvallend werd er door Jan en Alleman zwart door de stad getourd dat zelfs de meest rechtschapen burger zich wel eens afvroeg of het nog wel zin had om een strippenkaart aan te schaffen, als toch nooit iemand er naar vroeg. De tolerante houding van de enkele controleur die zich haast altijd wel liet vermurwen om deze vorm van criminaliteit door de vingers te zien, droeg alleen maar bij aan dit soort burgerlijke ongehoorzaamheid. Iemand met een béétje babbel kwam meestal ongeschonden de tram weer uit.

Inmiddels zijn de regels aangescherpt. Het aantal controleurs is uitgebreid en hun permante glimlach is ingeruild voor professionele grimmigheid. Tevens zijn hun bevoegdheden uitgebreid zodat er met hen ook nauwelijks meer valt te spotten. De meesten van ons zijn blij met deze ontwikkeling. Ons openbaar vervoer wordt immers dik gesubsidieerd, waarom zou je dan kinderachtig doen en die anderhalve euro die een gemiddelde rit kost niet even lappen? Niet iedereen echter denkt er zo over.

Op het moment dat er iemand in zijn kraag gegrepen wordt (altijd een welkom verzetje !) verbaas ik me dikwijls over de onsportiviteit van de betrapten. In plaats van  ruiterlijk toe te geven de fout te zijn ingegaan  kronkelen overtreders zich dikwijls in allerlei bochten en verzinnen de meest flauwe smoezen in de ijdele hoop daarmee de dans te ontspringen. Anderen kiezen voor de aanval en uiten de meest grove beledigingen waardoor ze  vaak grote commotie veroorzaken. Het beetje gevoel van waardigheid dat zelfs een zwartrijder toch ook zou kunnen hebben, is in de meeste gevallen vér te zoeken.

Afgelopen week in lijn 3 kondigde zich een nieuwe dimensie aan. Omdat een controleur achter in de tram een stel notoire wanbetalers aantrof werd de tram voor een aantal minuten vastgehouden totdat de politie kwam. Nu kwam dit niemand natuurlijk écht goed uit, je stapt niet in de tram om een minuut of tien de berm langs de  Waldeck Pyrmont-kade te gaan zitten bekijken. Dat was ook de reden voor één der inzittenden, een baas op leeftijd, om plots hevig te keer te gaan tegen het feit dat de tram niet verder ging. Zijn rauwe mond braakte boosheid en nergens op slaande opmerkingen uit waarmee hij een uiterlijk onbewogen controleur langzaam maar zeker in een grote staat van opwinding bracht. Nog voordat deze ontplofte was het probleem al weer opgelost en reed de tram rustig verder. Het gescheld van de passagier ging over in gepruttel en liep, net als bij een vliegwiel, langzaam uit.  Enfin, mijnheer had zijn vermogen om assertief te zijn weer eens getoond.

Ik vind het prima dat burgers tot mondigheid worden gestimuleerd maar acht het storend als een verdrongen minderwaardigheidscomplex in mijn bijzijn moet worden gesublimeerd op een stoeltje van lijn 3. Bestaan daar ook geen boetes voor ?