Zenuwslopend

Datum: woensdag 14 april 2021

Het eerste examen van enige betekenis dat ik meemaakte moest worden afgelegd in een bescheiden lokaal op de bovenverdieping van een schoolgebouw op de Hyacinthweg. In de hal van de Hubertus de Wildeschool werden we met honderd man tijdens een lange speech welkom geheten door het hoofd van deze Mulo die ons goedbedoeld eerst de stuipen op het lijf jaagde en ons vervolgens veel succes toewenste. Weer zie ik het lokaal voor me waarin ik op vier verschillende talen vlaste, een breedvoerig opstel schreef, mijn kennis der natuur spuide en daarna een onmogelijke boekhouding kloppend kreeg. Ik herinner me de kale onderwijzer die al sigaretjes rokend toezicht op de klas hield en herken nog het licht van een vrolijk zonnetje dat uitgelaten over de ouderwetse schoolbank dartelde . Maar wat ik me vooral herinner me was het hele speciale gevoel dat ik bij me droeg, een gevoel dat zo tegenstrijdig was met de voorstelling die ik me van deze belangrijke gebeurtenis gemaakt had....

Maandenlang had ik naar deze krachtmeting toegeleefd. Het hele jaar door me bezig gehouden met oude schoolexamens, soms nog daterend van ver vóór de oorlog. Nóg kan ik het Duitse gedicht voordragen van het arme jongetje dat in de crisistijd door zijn moeder met haar laatste mark wordt weggestuurd om ‘ein halbes Brot und ein Viertelpfund Speck' te kopen en daarna deze mark prompt verliest.

Nadat ik mijn schoolkastje voor de laatste keer ordentelijk had opgeruimd werd ik overstelpt met goede raadgevingen en vervolgens een paar dagen vóór het examen naar huis gestuurd. Temidden van mijn klasgenoten die allemaal trilden als een espenblad werd ik daarop geacht zeer zenuwachtig te zijn. Zeer tot mijn verwondering echter bleef iedere vorm van nerveusiteit totaal uit.

Want thuisgekomen liepen mijn broers uit eerbied op hun tenen door de gang, mijn moeder trakteerde me op beschuit met aardbeien en het personeel van onze winkel verwende mij met complimentjes welke ik normaal zelden uit hun mond vernam. Plotseling ontslagen van allerlei soorten corvee verschafte de status van examinandus mij een aantal voorrechten die ik anders nooit genoot. Gecombineerd met de extra aandacht die ik van velen kreeg ervoer ik deze toestand als zeer gelukzalig. Ik waardeerde dit alles zeer en peinsde er daarom niet over om me over te geven aan het soort banale spanningen die voor velen onvermijdelijk bij het examendoen horen. Integendeel, ik genóót van mijn examentijd.

Examen doen is net zoiets als trouwen. Je staat een tijdje volop in de belangstelling, je ontvangt cadeautjes en krijgt na afloop ook nog een mooie oorkonde mee naar huis. Niet te verwaarlozen voordeel is dat je er maar voor even aan vastzit.

Er wordt echter tegenwoordig niet zo snel meer getrouwd. Ik vrees daarom dat examendoen voorlopig nog wel even een zenuwslopende boel zal blijven.